คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7/2567

ย่อ / หลักกฎหมาย

1คดีที่ นางสาว จ. โจทก์ ยื่นฟ้อง องค์การบริหารส่วนตำบลพันท้ายนรสิงห์ จำเลย ซึ่งมีฐานะเป็นนิติบุคคลและเป็นราชการบริหารส่วนท้องถิ่น ตามมาตรา 43 แห่งพระราชบัญญัติสภาตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบล พ.ศ. 2537 จำเลยจึงเป็นหน่วยงานทางปกครอง ตามมาตรา 3 แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 แต่เหตุแห่งการฟ้องคดีนี้ โจทก์กล่าวอ้างว่า จำเลยได้ก่อสร้างถนนสาธารณะรุกล้ำเข้ามาในที่ดินโฉนดเลขที่ 55554 อันเป็นทรัพย์มรดกของนาย ช. โดยที่ดินดังกล่าวมีนาง ก. และนาย บ. เป็นผู้จัดการมรดกตามพินัยกรรมของนาย ช. โดยนาง ก. และนาย บ. ได้ทำข้อตกลงกับนาง ป. ซึ่งเป็นมารดาโจทก์ ให้กรรมสิทธิ์ในที่ดินแปลงดังกล่าวเป็นของนาง ป. กับบุตรทั้ง 5 คน โดยที่โจทก์หรือทายาทนาย ช. ไม่ได้ยินยอมหรืออุทิศที่ดินบางส่วนให้เป็นทางสาธารณะ การที่จำเลยทำถนนรุกล้ำเข้ามาในที่ดินด้านทิศตะวันตกตลอดแนว เป็นการกระทำละเมิดต่อโจทก์ ขอให้บังคับจำเลยชดใช้ค่าเสียหาย แต่

2จำเลยให้การว่า ที่ดินพิพาทเป็นที่ดินที่มีการอุทิศให้เป็นทางสาธารณะอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินที่ประชาชนใช้ประโยชน์ร่วมกัน กรณีจึงเป็นปัญหาเกี่ยวกับสิทธิในที่ดิน การที่ศาลจะวินิจฉัยว่าจำเลยกระทำละเมิดต่อโจทก์หรือไม่เป็นเพียงผลของการวินิจฉัยปัญหาเกี่ยวกับสถานะของที่ดินพิพาทว่าเป็นที่ดินที่โจทก์เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์หรือเป็นที่สาธารณสมบัติของแผ่นดินสำหรับพลเมืองใช้ร่วมกัน ซึ่งหากศาลวินิจฉัยว่าที่ดินพิพาทเป็นของโจทก์ การที่จำเลยกระทำการดังกล่าวโดยไม่ได้รับความยินยอมจากโจทก์ย่อมเป็นการกระทำละเมิดต่อโจทก์ และต้องชดใช้ค่าเสียหาย แต่หากที่ดินพิพาทเป็นที่สาธารณสมบัติของแผ่นดินสำหรับพลเมืองใช้ร่วมกันจะเป็นผลให้จำเลยมีอำนาจเข้าไปดำเนินการก่อสร้างถนนโดยไม่เป็นละเมิดต่อโจทก์ ข้อพิพาทในคดีนี้จึงเป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับสิทธิในที่ดินที่อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลยุติธรรม