คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 101/2564

ย่อ / หลักกฎหมาย

1คดีที่โจทก์ซึ่งเป็นเอกชน ยื่นฟ้ององค์การบริหารส่วนจังหวัดนครนายก ที่ 1 องค์การบริหารส่วนตำบลดงละคร ที่ 2 จำเลย ว่าโจทก์เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดินมีโฉนด ได้รับความเดือดร้อนเสียหายจากการที่จำเลยทั้งสองร่วมกันก่อสร้างถนนลาดยางแอสฟัลท์ติกคอนกรีตรุกล้ำเข้ามาในที่ดินดังกล่าวด้านทิศเหนือ โดยจำเลยที่ 1 เป็นเจ้าของผู้รับผิดชอบโครงการก่อสร้าง ส่วนจำเลยที่ 2 เป็นผู้ดูแลแนวเขตการก่อสร้างให้อยู่ในทางสาธารณะ ได้นำชี้แนวเขตรุกล้ำเข้ามาในที่ดินของโจทก์ โดยอ้างว่าเป็นถนนสาธารณะ ขอให้ศาลพิพากษาหรือมีคำสั่งบังคับให้จำเลยทั้งสองขนย้ายถนนลาดยางแอสฟัลท์ติกคอนกรีตส่วนที่รุกล้ำที่ดินของโจทก์ออกไป ส่วน

2จำเลยทั้งสองให้การว่า จำเลยที่ 2 ได้มีโครงการปรับปรุงผิวจราจรถนนลาดยางแอสฟัลท์ติกคอนกรีตสายเข้าโรงเรียนวัดใหม่บำเพ็ญผล โดยได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัดนครนายก การก่อสร้างถนนได้ดำเนินการตามแนวถนนเดิมซึ่งชาวบ้านอุทิศที่ดินให้ ไม่มีการขยายถนนแต่อย่างใด ที่ดินพิพาทที่โจทก์กล่าวอ้าง เจ้าของกรรมสิทธิ์เดิมได้ทำหนังสืออุทิศที่ดินให้จำเลยที่ 2 จึงเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน จำเลยทั้งสองไม่ได้รุกล้ำที่ดินของโจทก์ ขอให้ยกฟ้อง เห็นว่า แม้จำเลยทั้งสองเป็นราชการส่วนท้องถิ่น มีฐานะเป็นหน่วยงานทางปกครอง และจำเลยที่ 2 มีหน้าที่จัดให้มีและบำรุงรักษาทางบก ตามมาตรา 67 (1) แห่งพระราชบัญญัติสภาตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบล พ.ศ. 2537 โดยจำเลยที่ 1 มีหน้าที่สนับสนุนจำเลยที่ 2 ในการพัฒนาท้องถิ่น ตามมาตรา 45 วรรคหนึ่ง (3) แห่งพระราชบัญญัติองค์การบริหารส่วนจังหวัด พ.ศ. 2540 ก็ตาม แต่การที่โจทก์ฟ้องจำเลยทั้งสอง โดยอ้างเหตุว่าจำเลยทั้งสองกระทำละเมิดด้วยการนำชี้และก่อสร้างถนนลาดยางแอสฟัลท์ติกคอนกรีตดังกล่าวรุกล้ำเข้ามาในที่ดินของตน ส่วน

3จำเลยทั้งสองให้การว่า การกระทำของจำเลยทั้งสองไม่เป็นละเมิด เนื่องจากที่ดินพิพาทเป็นทางสาธารณประโยชน์ การที่จะวินิจฉัยว่าจำเลยทั้งสองกระทำละเมิดต่อโจทก์หรือไม่ จึงเป็นเพียงผลของการวินิจฉัยปัญหาเกี่ยวกับสถานะของที่ดินพิพาทว่าเป็นที่ดินที่โจทก์เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์หรือเป็นที่สาธารณสมบัติของแผ่นดิน ซึ่งหากศาลวินิจฉัยว่าที่ดินพิพาทเป็นของโจทก์ การก่อสร้างถนนลาดยางแอสฟัลท์ติกคอนกรีตสายเข้าโรงเรียนวัดใหม่บำเพ็ญผลของจำเลยทั้งสองก็เป็นการกระทำละเมิดต่อโจทก์ แต่หากที่ดินพิพาทตกเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินสำหรับพลเมืองใช้ประโยชน์ร่วมกัน ซึ่งอยู่ในการดูแลรักษาของจำเลยที่ 2 แล้ว จะเป็นผลให้จำเลยทั้งสองมีอำนาจเข้าไปจัดให้มีและบำรุงรักษาทางพิพาทได้ ไม่เป็นละเมิดต่อโจทก์และทำให้โจทก์ต้องเสียสิทธิในที่ดินพิพาท ดังนั้น คำฟ้องของโจทก์จึงมีความมุ่งหมายที่จะให้ศาลมีคำพิพากษารับรองคุ้มครองสิทธิในที่ดินของโจทก์เป็นสำคัญ ข้อพิพาทในคดีนี้จึงเป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับสิทธิในที่ดิน ซึ่งอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลยุติธรรม