คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 258/2525

ย่อ (หลักกฎหมาย)
เมื่อศาลได้มีคำสั่งยกเลิกการล้มละลายของห้างหุ้นส่วนจำกัด ย่อมมีผลให้ห้างหุ้นส่วนนั้นหลุดพ้นจากการล้มละลาย กลับมีอำนาจจัดการทรัพย์สินของตนอีก อำนาจหน้าที่ของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ย่อมสิ้นสุดลง เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จึงไม่มีอำนาจดำเนินการบังคับตามสิทธิเรียกร้องของผู้ล้มละลาย เรียกให้ผู้ร้องชำระหนี้ห้างหุ้นส่วนจำกัดต่อไป และปัญหานี้เกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชนแม้ไม่มีคู่ความฝ่ายใดยกขึ้นอ้างในฎีกา ศาลฎีกาก็ยกปัญหานี้ขึ้นวินิจฉัยได้

คำพิพากษา
คดีสืบเนื่องมาจากศาลได้มีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดห้างหุ้นส่วนจำกัดอุตสาหกรรมน้ำแข็งตราดและพิพากษาให้เป็นบุคคลล้มละลาย ในชั้นรวบรวมทรัพย์สินของผู้ล้มละลาย เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เห็นว่า ผู้ร้องเป็นหุ้นส่วนคนหนึ่งในห้าหุ้นส่วนจำกัดอุตสาหกรรมน้ำแข็งตราด ยังไม่ได้ชำระเงินค่าหุ้นจำนวน ๑,๐๐๐,๐๐๐ บาท จึงได้เรียกให้ผู้ร้องชำระเงินค่าหุ้นตามพระราชบัญญัติล้มละลายฯ มาตรา ๑๑๙ ผู้ร้องปฏิเสธหนี้ เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ทำการสอบสวนแล้วได้มีหนังสือแจ้งยืนยันให้ผู้ร้องชำระหนี้ ผู้ร้องจึงมายื่นคำร้องคัดค้านการยืนยันหนี้ของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ต่อศาลตามมาตรา ๑๑๙ วรรคสาม เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ได้ยืนคำแถลงคัดค้าน ศาลชั้นต้นมีคำสั่งยกคำร้องของผู้ร้อง ให้ผู้ร้องชำระหนี้ค่าหุ้นแก่กองทรัพย์สินของผู้ล้มละลายพร้อมด้วยดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี ผู้ร้องอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน ผู้ร้องฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า เมื่อคดีอยู่ระหว่างพิจารณาของศาลฎีกา ศาลแพ่งได้มีคำสั่งให้ยกเลิกการล้มละลายของห้างหุ้นส่วนจำกัดอุตสาหกรรมน้ำแข็งตราดไปแล้ว จึงมีปัญหาที่จะต้องพิจารณาว่า เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จะยังคงมีอำนาจเรียกร้องให้ผู้ร้องชำระหนี้ค่าหุ้นที่ค้างชำระอยู่ต่อไปหรือไม่ ปัญหาดังกล่าวแม้จะไม่มีคู่ความฝ่ายใดยกขึ้นอ้างในฎีกา แต่เป็นปัญหาเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลฎีกาเห็นสมควรยกปัญหานี้ขึ้นวินิจฉัยตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๑๔๒(๕) การที่พระราชบัญญัติล้มละลายให้อำนาจเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ดำเนินการบังคับตามสิทธิเรียกร้องของผู้ล้มละลายเรียกให้ลูกหนี้ของผู้ล้มละลายชำระหนี้แก่กองทรัพย์สินของผู้ล้มละลายก็เพื่อวัตถุประสงค์ที่จะรวบรวมทรัพย์สินของผู้ล้มละลายมาแบ่งเฉลี่ยให้แก่เจ้าหนี้ของผู้ล้มละลาย เมื่อศาลแพ่งได้มีคำสั่งให้ยกเลิกการล้มละลายของห้างหุ้นส่วนจำกัดอุตสาหกรรมน้ำแข็งตราดไปตามมาตรา ๑๓๕(๓) แห่งพระราชบัญญัติล้มละลายฯ โดยหนี้สินของบุคคลล้มละลายได้ชำระเต็มจำนวนแล้ว ย่อมมีผลให้ห้างหุ้นส่วนจำกัดอุตสาหกรรมน้ำแข็งตราดหลุดพ้นจากการล้มละลาย กลับมีอำนาจเกี่ยวกับกิจการและทรัพย์สินของตนขึ้นต่อไปและอำนาจหน้าที่ของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ในการจัดการทรัพย์สินของผู้ล้มละลายย่อมสิ้นสุดลง เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์จึงไม่มีอำนาจดำเนินการบังคับตามสิทธิเรียกร้องของผู้ล้มละลายเรียกให้ผู้ร้องชำระหนี้ค่าหุ้นรายนี้ต่อไป พิพากษากลับ ให้จำหน่ายชื่อผู้ร้องออกจากบัญชีลูกหนี้ของผู้ล้มละลาย

องค์คณะ: ปรีชา พานิชวงศ์ - สนิท อังศุสิงห์ - สำเนียง ด้วงมหาสอน
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง: พ.ร.บ.ล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 119, พ.ร.บ.ล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 135, ป.วิ.พ. มาตรา 142
แหล่งที่มา: กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา