คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 694/2503

ย่อ (หลักกฎหมาย)
จำเลยเป็นข้าราชการและเป็นเจ้าหน้าที่ในการเลือกตั้งแก้จำนวนคะแนนเสียงของผู้สมัครรับเลือกตั้งในเอกสารที่แจ้งผลการเลือกตั้งถึงนายอำเภอเนื่องจากถูกบีบบังคับด้วยอำนาจปืนถือว่าเป็นการกระทำด้วยความจำเป็นพอสมควรแก่เหตุย่อมได้รับการยกเว้นโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 67

คำพิพากษา
โจทก์ฟ้องว่าจำเลยทั้งสามเป็นข้าราชการและเป็นเจ้าหน้าที่ในการเลือกตั้งได้สมคบกันเปิดหีบบัตรเลือกตั้งแล้วแก้คะแนนเสียงของผู้สมัครรับเลือกตั้งคนหนึ่งในเอกสารให้สูงขึ้นจากความเป็นจริง ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 141, 264, 265, 83, 90, 91 พระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาจังหวัด พ.ศ. 2482 มาตรา 28, 58, 59, 68 กับขอให้เพิกถอนสิทธิเลือกตั้งของจำเลยด้วยจำเลยที่ 1-2 ปฏิเสธจำเลยที่ 3 ปฏิเสธว่าไม่ได้สมคบกับจำเลยอื่น แต่รับว่าได้แก้ตัวเลขในเอกสารตามฟ้องจริงโดยถูกจำเลยที่ 1-2 ใช้อำนาจบังคับไม่มีเจตนาทุจริตศาลชั้นต้นฟังว่าจำเลยทั้งสามผิดตามฟ้อง แต่ให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 265 ซึ่งเป็นบทหนัก ให้จำคุกจำเลยที่ 1-2 คนละ 1 ปี 6 เดือน จำเลยที่ 3 กำหนด 1 ปี ลด 1 ใน 3 เหลือ 8 เดือน คำขอของโจทก์นอกจากนี้ให้ยก จำเลยที่ 1-2 อุทธรณ์ว่า ไม่ได้สมคบกันกระทำผิด จำเลยที่ 3 อุทธรณ์ว่า ได้ทำไปเนื่องจากถูกจำเลยที่ 1-2 ใช้ปืนบังคับ ไม่มีเจตนาทุจริตศาลอุทธรณ์ฟังว่า จำเลยที่ 1-2 ทำผิดจริงตามฟ้อง ส่วนจำเลยที่ 3 ได้กระทำลงไปด้วยความจำเป็นเพราะอยู่ในที่บังคับภายใต้อำนาจปืนของจำเลยที่ 1-2 ซึ่งไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ อันตนมิได้ก่อขึ้นและเป็นการกระทำอันพอสมควรแก่เหตุจำเลยที่ 3 ไม่ควรได้รับโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 67พิพากษาแก้ให้ยกฟ้องเฉพาะจำเลยที่ 3 นอกนี้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้นโจทก์ฎีกาขอให้ลงโทษจำเลยที่ 3 ตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น ศาลฎีกาฟังว่าจำเลยที่ 3 แก้คะแนนเนื่องจากการถูกบีบบังคับด้วยอำนาจปืนของจำเลยที่ 1 เห็นว่าจำเลยที่ 3 ได้กระทำลงเพื่อให้พ้นจากภยันตรายและเป็นการกระทำด้วยความจำเป็นพอสมควรแก่เหตุควรได้รับการยกเว้นโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 67ศาลฎีกาพิพากษายืน

องค์คณะ: ประจักษ์ศุภอรรถ - สัญญา ธรรมศักดิ์ - เจริญ ฤทธิศาสตร์
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง: ป.อ. มาตรา 67, ป.อ. มาตรา 141, ป.อ. มาตรา 264, ป.อ. มาตรา 265, ป.อ. มาตรา 83, ป.อ. มาตรา 90, ป.อ. มาตรา 91, พ.ร.บ.การเลือกตั้งสมาชิกสภาจังหวัด พ.ศ. 2482 มาตรา 28, พ.ร.บ.การเลือกตั้งสมาชิกสภาจังหวัด พ.ศ. 2482 มาตรา 58, พ.ร.บ.การเลือกตั้งสมาชิกสภาจังหวัด พ.ศ. 2482 มาตรา 59, พ.ร.บ.การเลือกตั้งสมาชิกสภาจังหวัด พ.ศ. 2482 มาตรา 68
แหล่งที่มา: กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา