คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1020-1021/2505

ย่อ (หลักกฎหมาย)
คลองหรือคูที่เจ้าของที่ดินขุดขึ้น เมื่อเจ้าของไม่ได้อุทิศให้เป็นสาธารณ แม้จะยอมให้ประชาชนใช้ในการสัญจรไปมาบ้าง ก็ไม่ทำให้กลายสภาพเป็นทางสาธารณ ฉะนั้น ถึงเจ้าของจะทำทำนบหรือคันดินปิดกั้น ก็ไม่มีความผิดฐานปิดทางสาธารณ

คำพิพากษา
คดีสองสำนวนนี้พิจารณารวมกัน โจทก์ฟ้องว่าจำเลยทั้งสองบังอาจสมคบกันปิดกั้นทางสาธารณะ ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 375, 385จำเลยทั้งสองให้การปฏิเสธศาลชั้นต้นพิพากษาว่า คลองรายพิพาทมิใช่คลองสาธารณะให้ยกฟ้องโจทก์อุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนโจทก์ฎีกาศาลฎีกาเห็นว่า ตามที่โจทก์ฎีกามาว่าการที่จำเลยยอมให้ประชาชนใช้สัญจรไปมานานถึง 10 ปี แม้จำเลยจะได้ทำคันดินกั้นคูไว้มิได้เป็นการแสดงว่าจำเลยประสงค์จะสงวนสิทธิใช้ส่วนตัว จึงถือได้ว่าจำเลยอุทิศลำคูหรือลำคลองให้เป็นสาธารณประโยชน์โดยปริยายแล้ว ดังนี้เป็นการเถียงในข้อเท็จจริงซึ่งศาลล่างทั้งสองได้ฟังมาแล้วว่าจำเลยไม่เคยอุทิศให้ ทั้งที่รายพิพาทก็ยังอยู่ในเขตโฉนดระหว่างที่ของจำเลยทั้งสอง ซึ่งศาลนี้จำต้องฟังข้อเท็จจริงดังที่ศาลล่างทั้งสองได้รับฟังมาแล้ว ส่วนข้อที่ว่า พฤติการณ์ดั่งในคดีนี้จะเป็นทางสาธารณะหรือไม่นั้น ศาลนี้ก็เห็นพ้องด้วยกับคำวินิจฉัยของศาลล่างทั้งสองว่า แม้จำเลยจะยอมให้ชาวบ้านถือวิสาสะใช้คูหรือคลองรายนี้บ้าง เมื่อเจ้าของไม่ได้อุทิศให้เป็นสาธารณะก็ไม่ทำให้กลายสภาพเป็นทางสาธารณะไปได้ ฉะนั้นจำเลยทั้งสองจึงไม่มีความผิด ฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น พิพากษายืน

องค์คณะ: ไชยเจริญ สันติศิริ - พจน์ ปุษปาคม - โพยม เลขยานนท์
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง: ป.อ. มาตรา 375, ป.อ. มาตรา 385, ป.พ.พ. มาตรา 1304
แหล่งที่มา: กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา